Search
:

کسی که نهان و آشکار٬ و کردار و گفتارش تفاوتی نکند٬ به راستی امانتش را ادا و عبادتش را خالص کرده است.


پرتال اطلاع رسانی شورای اسلامی شهر ارومیه
 یادداشت دکتر سیامک مختاری : مدیر علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای اسلامی شهر ارومیه

یادداشت دکتر سیامک مختاری : مدیر علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای اسلامی شهر ارومیه

نویسنده: Admin/چهارشنبه, 05 مهر,1396/دسته ها: اخبار, مقالات

رتبه این مطلب:
بدون رتبه
یادداشت دکتر سیامک مختاری : مدیر علمی مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای اسلامی شهر ارومیه

پسر فاطمه ! اي فاتح هميشه تاريخ !
چه گوي بود كه از كوي عاشقان بربودي؟!
آن روز كه در سرزمين نينوا نداي « هَيْهاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ » سردادي طنيني در تار و پود تاريخ افكندي كه انعكاسش تمامي عوالم هستي را در بر گرفت و هماره تاريخ جاودانه شد « لا يُدرس اثره و لا يُمحي اسمه» ، ( مقتل مقرّم ،‌ص 397). و نام بلندت را زينت بخش ملك و ملكوت نمود كه « هرگز نميرد آنكه دلش زنده شد به عشق » و گواهي شد بر آيه شريفه : « وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ»، (انشراح، 4) و حديث شريف نبوي : « انّ للحسين حرارة في قلوب المومنين لن تبرد ابداً » ، « زآنكه شمع از گريه روشن تر شود »
آشناي عشق را بي آشنا گفتن خطاست / در غريبي هم هزاران آشنا دارد حسين
شهريار
« اشهد انك نور الله الذي لم يطفا و لايُطفأ ابداً و اشهد انك وجه الله الذي لم يُهلك و لا يهلك ابدا »
كان لله بوده اي در ما مضي / تا كه كان الله له آمد تو را
مثنوی معنوی ؛ دفتر چهارم
آموزگار بزرگ ايثار و نثار !
ازهر چه غير دوست گذشتي به راه عشق / خلق اندريـن معامله چون از تو بگـذرنـد؟!
عابد تبریزی
در راه محبوب نفس و نفيس را هيچ انگاشتي و از بذل و عطاي هر چه گمان مي رفت دريغ نكردي و فرزند و عيال و خانمان يكجا دادي كه :
گفت الست و تو بگفتي بلا / سرّ بلا چيست ؟ كشيدن بلا !
سر بلی چیست که یعنی منم / حلقه زن درگه فقر و فنا
هم برو از جا و هم از جا مرو / جا ز کجا حضرت بی‌جا کجا
پاک شو از خویش و همه خاک شو / تا که ز خاک تو بروید گیا
ور چو گیا خشک شوی خوش بسوز / تا که ز سوز تو فروزد ضیا
ور شوی از سوز چو خاکستری / باشد خاکستر تو کیمیا
بس کنم این گفتن و خامش کنم / در خمشی به سخن جان فزا
دیوان شمس؛غزل:251
و خدايت آنگونه كريمانه تو را گرامي داشت كه خود «كريم الخلايق » گشتي و خاكجايت مطاف انبياء و ملايك گرديد و شفابخش آلام دردمندان و راستي كه:« هر كه شد كشته او نيك سرانجام افتاد».
سر جانان ندارد هر كه او را خوف جان باشد / به جان گر صحبت جانان برآيد رايگان باشد
سعدی ؛غزل:196

و معبودت فرمود: «وَ جَعَلْتُ حُسَیْناً خَازِنَ وَحْیِی وَ أَکْرَمْتُهُ بِالشَّهَادَهِ وَ خَتَمْتُ لَهُ بِالسَّعَادَهِ فَهُوَ أَفْضَلُ مَنِ اسْتُشْهِدَ وَ أَرْفَعُ الشُّهَدَاءِ دَرَجَهً جَعَلْتُ کَلِمَتِیَ التَّامَّهَ مَعَهُ وَ حُجَّتِیَ الْبَالِغَهَ عِنْدَهُ»؛ ( حديث لوح ، ذيل نام مبارك حسين عليه السلام )
خنك آن قمار بازي كه بباخت هـرچه بـودش / بنمانـد هيچش الاهـوس قـمـار ديـگـر
ديوان شمس؛غزل:1085
نفس مطمئنه ! آنچه در دعاي عرفه به زبان حال و قال و استعداد شهادت دادي و عرضه داشتي كه : « و أنا أَشْهَدُ یَا إِلَهِی بِحَقِیقَةِ إِیمَانِی وَ عَقْدِ عَزَمَاتِ یَقِینِی وَ خَالِصِ صَرِیحِ تَوْحِیدِی وَ بَاطِنِ مَکْنُونِ ضَمِیرِی وَ عَلائِقِ مَجَارِی نُورِ بَصَرِی وَ أَسَارِیرِ صَفْحَةِ جَبِینِی وَ خُرْقِ مَسَارِبِ نَفْسِی وَ خَذَارِیفِ مَارِنِ عِرْنِینِی وَ مَسَارِبِ سِمَاخِ سَمْعِی وَ مَا ضُمَّتْ وَ أَطْبَقَتْ عَلَیْهِ شَفَتَایَ وَ حَرَکَاتِ لَفْظِ لِسَانِی وَ مَغْرَزِ حَنَکِ فَمِی وَ فَکِّی وَ مَنَابِتِ أَضْرَاسِی وَ مَسَاغِ مَطْعَمِی وَ مَشْرَبِی وَ حِمَالَةِ أُمِّ رَأْسِی وَ بَلُوعِ فَارِغِ حَبَائِلِ عُنُقِی وَ مَا اشْتَمَلَ عَلَیْهِ تَامُورُ صَدْرِی وَ حَمَائِلِ حَبْلِ وَتِینِی وَ نِیَاطِ حِجَابِ قَلْبِی وَ أَفْلاذِ حَوَاشِی کَبِدِی وَ مَا حَوَتْهُ شَرَاسِیفُ أَضْلاعِی وَ حِقَاقُ مَفَاصِلِی وَ قَبْضُ عَوَامِلِی وَ أَطْرَافُ أَنَامِلِی وَ لَحْمِی وَ دَمِی وَ شَعْرِی وَ بَشَرِی وَ عَصَبِی وَ قَصَبِی وَ عِظَامِی وَ مُخِّی وَ عُرُوقِی وَ جَمِیعُ جَوَارِحِی وَ ... » در عرصه عاشورا به واقع نشان دادي كه ايمان نه فقط اقرار به زبان كه عمل به اركان نيز مي باشد ،‌دعاي عرفه ترسيم عرفان نظري بود و عاشورايت تجلّي عرفان عملي .
سنگ كين چون بر جبين شه نشست / حـق نما آئينه اي درهم شكست
خـون زقلب عالم امكـان چو ريخت / نـاگهان شيرازه قـرآن گسيخـت
پـس به حال سجده برخـاك اوفـتاد / تــربتش شد خارق سبع الشداد
يــوسف زهراست اندر كنـج چــاه / يـــا ذبـيـح الله انـدرقتلــگـاه
وحید خراسانی
حروف مقطعه پیکرت زیباترین کتیبه هستی است که دل انگیزترین آیه سجده دار خداوند را نه بر خاک که برلوح جانها رقم زده و با توجیه سجده ملائک بر مقام آدمیت سرّ«اعلم ما لا تعلمون» را معلوم داشته و مباهات خاکیان بر فلک و ملک را موجب شده
چراغ هدايت و كشتي نجات !
عاشورايت نه مصاف كه« منظومه بزرگ هستي و طواف »بود . تجلي توحيد و فنا و به تعبير مولانا : « ماتم جاني كه از قرني به است » و « رستخيز عظيمي » كه در قالب هستي روحي تازه دميد و حقيقتي كه تاپايان گيتي پايدار مي ماند.
كربلایت : تجلي خدا در اين خاكدان و مشرق آفتاب عشق و تاريخي در جغرافيا كه هر كس آنجا را نشناسد و جرعه اي از عطش ننوشيده باشد كشتزار جانش شكوفه نخواهد زد؛ «مَصارِعِ الْكِرامِ» و همتا با بیت الله الحرام همانگونه که اگر زائری پای در صحن و سرای خدا گذاشت؛ مقیم محسوب می شود ؛ اهل حرم است و نماز را کامل اقامه می کند؛ در خانۀ خداست و در خانۀ خود!به همین سان؛در حریم امن تو نیز کسی وارد آمد ؛ اهل خانه است؛خانۀ حسین نمازش به سان کعبه کامل است مركز پرگار عزت ، كرامت و آزادگي و عرصه مواجهه فضيلت ها و رذيلت ها كه « قد افلح من زكّيها . و قد خاب من دسّيها » ، ( شمس ، 9-10 )
از جـهان دو بانگ مي آيد به ضد / تا كدامين را تو باشي مستعد
آن يكــي بـانگش نشـور اتقيــا / و آن يكي بانگش فريب اشـقيا
مثنوي معنوي ، دفتر چهارم ، ابيات : 1622 – 1623
و خودت اي راز هستي !: « وِتر مَوتور » و دُردانه خدا كه مُحِبت ؛ محبوب خداوندست : « احبّ الله من احبّ حسينا » و دليل حق و حجت مسلماني و شاهراه بندگي و عبادت خداوند كه خود فرمودي : « فاذا عبدوه استغنوا بعبادته عن عبادة من سواه »
و خونت: « ثارالله » كه از سرچشمه حقيقة الحقائق و رقيقة الرقائق جاري شده و به حقيقت با خونبهايت كه خدايت به لطفش خود را بهاي آن قرار داده همسنگ شد، « اشهد انّ دمك سكن في‌الخلد »
و بهایت:نه دنیا و عقبی و حور و قصور که خداوند! "مَن طَلَبَنی وَجَدَنی وَ مَن وَجَدَنی عَرَفَنی وَ مَن عَرَفَنی عَشَقَنی وَ مَن عَشَقَنی عَشَقتُهُ وَ مَن عَشَقتُهُ قَتَلتُهُ وَ مَن قَتَلتُهُ فَعَلی دِیَتُه وَ مَن عَلی دِیَتُه وَ اَنَا دِیَتُه"؛(هرکس من را طلب می کند می یابد مرا، و کسیکه مرا یافت می شناسد مرا، و کسیکه من را دوست داشت، عاشق من می شود و کسیکه عاشق من می شود، من عاشق او می شوم و کسیکه من عاشق او بشوم، او را می کشم و کسیکه من او را بکشم، خونبهایش بر من واجب است، پس خون بهای او من هستم.)؛(فیض کاشانی؛کلمات مکنونه)
آری کسی که کشته ی او این بود، سزاست / خود را اگر به کشته ی خود خون بها کند
بالله اگر نبود خدا خون بهای او / عالم نبود در خور نعلین پای او
نیّر تبریزی
و يارانت : « زجان و جا رهيدگاني » كه كُنده و زنجير فرو نهادند و در زندان گشودند وحجاب وحايل كنار زدند و وفا داري را شرمسار خود ساختند ، بار سفر بستند و تار الفت از دنيا گستند و به «كمال انقطاع » رسيدند ، « بيرون دو عالم از جهاني دگرند »، « اشهد لقد كشف الله عنكم الغطاء »
نازم آن ذبح عظيمي كه به خود هفتاد و يك / بـي بدل رشك ذبيح اله فدا دارد حـسين
ذهنی زاده
و مرگ را چنان حقير پنداشتند:
مــرگ كيــــن جمــله ازو در وحشتند / مي كنند ايــن قـــوم بر وي ريشخنــد
كس نبــــايد بــــر دل ايشــان ظفــر / بــر صــدف آيــد ضــرر نــه بر گهر
مثنوي معنوي ، دفتر اول ، ابيات : 3495-3496
و گوهر عزّت و كرامت را با شكست صدف جان ، جلوه گر ساختند :
قد غيّرالطعن منهم كلّ جارحة / الّا المكارم في امن من الغير
سيدمحمدرضا اُزري
حرّ آزاده شد از چشمه مهرت سیراب که به میدان عطش پاک شد و پاک گذشت
آب شرمنده ایثار علمدار تو شد / که چرا تشنه از او این همه بی‏باک گذشت
نصرالله مردانی
و شهادتت: نه صرفاً فاجعه كه فرهنگ و درس خدا نگري ، دينداري ، آزادگي ، عزت مداري و ...
و غدير خونت در گودي قتلگاه : چشمه هائي از سرشك چشمها را به خود كشيد و خاستگاهي شد براي تبلور معرفت ، معنويت و ظلم ستيزي.
نداي عزّت آفرينت « هيهات منّا الذله » بود و شعار آگاهي بخشت شعور و آگاهي و رسيدن به كرامت نفس و كمال عقل در پي تبعيت از حق كه : « لا يكمل العقل الا بالتّباع الحق » و رهاندن بندگان از زنجير جهالت و بندهاي دروني و بيروني چنانکه در آخرین لحظات که درج دهانت به ثار الله آغشته بود فرمودی:«إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ دينٌ وَ كُنْتُمْ لا تَخافُونَ الْمَعادَ فَكُونُوا أَحْرارًا فی دُنْياكُم» و افروختن چراغ هدايت كه : « بذل مهجته فيك ليستنقذ عبادك من الجهالة و حيرة الضلاله » و اينكه :
در جهان نتوان اگر مردانه زيست / همچو مردان جان سپردن زندگي است
اقبال لاهوري
سـامضي و ما بالموت عار علي الفتي / اذا مانـوي حقّـا و جـاهد مسلمـا
و واسـي الرّجال الصــالحين بنفسـه / و فـارق مثبـوراً و خـالف مجـرماً
و ان تكــن الامــوال للترك جمعها / فما بـال متـروك به المـرء يبخل
و ان تكــن الابدان للمـوت انشأت / فقتـل امرء بالسيف فـي الله افضـل
همچــو نيلــوفر برو زين طرف جو / همچـو مستسقي حريص و مرگ جـو
مــرگ او آبست و او جــوياي آب / مي خـورد والله اعلـم بالصــواب
جــوي ديدي كــوزه اندر جوي ريز / آب را از جــوي كي باشد گـريز
آب كــوزه چون در آب جــو شود / محــو گردد در وي و جو او شود
وصف اوفــاني شــد و ذاتش بقـا / زين سپس نــه كم شود نه بد لقا
مثنوي معنوي ،‌ دفتر سوم ، ابيات : 3908- 3909 و 3912 – 3914
و دشمانت : دنيا طلبان كوردل و بي بصيرتي كه جلوة دنيا فريبشان داد و هواي نفس گرفتارشان ساخت
قومي از حق و حقيقت غافل / به تـمناي جهان باخـته دل
عابد تبریزی
« و قد توازر عليه من غرّته الدنيا و باع حظّه بالارذل الادني و شري آخرته بالثمن الاوكس و تغطرس و تردّي في هواه » ، ( زيارت اربعين )
برق زرق و زر به اعين شد حجاب / مـــستشان بنمود دنـيا چون شراب
تير حـرص و آز ، دل آماج كـرد / خـانه ايـــمان و ديـن تـاراج كـرد
مــست دنيا را هوا اندر سـراست / مست جاه از مست صهبا بـدتر اسـت
هر كه شد از جام منصب باده نوش / بـامداد حــشر مـي آيد بـه هــوش
پـاي كوبد بر سـر عـقل و تــميز / مـي بــــرد از يـاد روز رستــخيز
همچو طفلان مي شود سـرگرم لهو / پـايمال دين كند با جــهل و سهــو
مـيل بر هر سـستي و مــستي كند / مــست دنـيا سخت بــدمستي كـند
عابد
راستي اگر تو نبودي عشق را معني و مصداق درخوري نبود و و اگر عشق تو نبود زندگي معني و انگيزة چندان ارزشمندي نداشت .
باز اگر بوی مئی هست ز میخانه توست / باز اگر آب حیاتی است به پیمانه توست
باز اگر راحت جانی بود افسانه توست / باز هم عقل کسی راست که دیوانه توست
شکوه بیجاست مرا کشتی و جانم دادی / آنچه از بخت طمع داشتم آنم دادی

بعد از این رحم مکن بر دل دیوانه من / بفرست آنچه غمت هست به غمخانه من
من ندیدم سخنی خوشتر از افسانه تو / عاقلان بیهده خندند به دیوانه تو
عماد خراساني
دلدادگانت به اين خوشدلند كه روز و شبشان به شميم جانبخش تو معطر و مطرّاست ، شبستان دلشان با ياد تو معمور و زبانشان با نام تو مترنم است .
گر ديگران به عيش و طرب خرّمند و شاد / ما را غم نگار بود مايه سرور
حافظ؛غزل:254
و خود اذعان دارند آنچه در لوح ضمير به تصوير مي كشند يا بر زبان مي رانند نه تو كه تصورشان از جمال جميلت مي باشد وگرنه از ادراكت « خليل را دست ذبيح را دل كليم را لب و مسيح را پا » لرزان است و « ز تماشاي تجّلاي تو مدهوش كليم » ولي دوستدارانت را نيز گناهي نيست كه « تو بزرگي و در آئينه كوچك ننمايي » كُميت انديشه از رسيدن به قله معرفتت عاجز و بيان و بنان از توصيفت قاصر است امّا :
آب دريا را اگر نتوان كشيد / هم به قدر تشنگي بايد چشيد
مثنوي معنوي ، دفتر ششم ، بيت : 2164
یوسف زهرا!
حكايت ما چونان پير زالي است كه دل در گرو مهرِ ماه كنعان نهاده بود و با كلافي در دست در صف مشتريان سوداي تملك يوسف در سر داشت ، ديگران او را به تحقير مي نگريستند و به طعنه و كنايه سخن مي گفتند ، پير زن در پاسخ گفت : « مي دانم بضاعتم نه در حدّ خريد يوسف است ولي مي خواهم مرا هم در زمره مشتريان وي به حساب آورند » يا اعرابي باديه نشين دجله ناديده اي را مانيم كه سبوي آبي براي خليفه در بغداد به ارمغان مي برد و باديدن دجله شرمسار از تهي مايگي خود مي گردد ولي خليفه او را كريمانه مي نوازد كه « با كريمان كارها دشوار نيست » .
اي كه يك ديـدار تو ديدارها / اي نثـــار دينتــان دينــارها
اي همه ينظــر بنـورالله شده / بهر بخشش از بــر شــه آمده
تا زنيـد آن كيمياهاي نظــر / بر سر مس هاي اشخاص بشـر
من غــريبم از بيـابان آمدم / بر اميــد لطف سلطــان آمدم
بـوي لطف او بيابانها گرفت / ذرّه هاي ريگ هم جانها گرفت
تا بدينجا بهر دينــار آمدم / چون رسيدم مست ديدار آمدم
مثنوي معنوي ،‌دفتر اوّل ، ابيات : 2779-2784
و تو « سيد اهل الابا » هستي و « ممتاز من جميع الجهات » عاشقانت با نام و ياد تو زنده‌اند و مي‌گويند :
در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم / بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم
به وقت صبح قیامت که سر ز خاک برآرم / به گفت و گوی تو خیزم به جست و جوی تو باشم
می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان / مرا به باده چه حاجت که مست روی تو باشم
سعدي؛غزل:403
و از خدا مي خواهند چگونه زيستن و چگونه مردنشان را مطابق با زندگي و مرگ معنادار شما برگزيدگان گرامي خود قرار دهد :
« اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْياىَ مَحْيا مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَماتى مَماتَ محمّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ »،( زيارت عاشورا)
الحمدلله رب العالمين

تعداد نمایش ها (23)/نظرات (0)

تگ ها:
روزنامه